Yüzlerce sayfalık tercih kılavuzu, binlerce bölüm, sürekli değişen sıralamalar ve ailenizden gelen tavsiyeler... Biliyorum, şu an ekran başında o 24 boş satıra bakarken büyük bir kararsızlık yaşıyorsunuz. Emeğinizin karşılığını en iyi şekilde almak ve açıkta kalma riskini sıfıra indirmek istiyorsunuz.
Bir eğitim editörü olarak şunu net bir şekilde söyleyebilirim: Yüksek puan almak işin sadece yarısıdır; diğer yarısı ise o puanı masada doğru stratejiyle kullanabilmektir. Gelin, o boş ekranı hayatınızın en sağlam ve mantıklı planına dönüştürelim. İşte "Acaba yanlış mı yapıyorum?" korkusunu bitirecek, adım adım stratejik tercih rehberiniz!
1. Adım: Filtreleme ve Geniş Havuzu Oluşturma
Hemen o 24 satırı doldurmaya çalışmayın. Önce kendinize geniş bir "Aday Havuzu" yaratın.
Kılavuzu açın ve başarı sıralamanızın çok üstünden başlayıp çok altına kadar inen, okumayı aklınızdan geçirdiğiniz tüm bölümleri bir kağıda veya Excel dosyasına alt alta yazın. Bu aşamada sıralama veya puan düşünmeyin. Sadece "Ben bu üniversitede, bu şehirde, bu bölümü okur muyum?" sorusuna "Evet" dediğiniz her yeri listenize ekleyin. Elinizde 40-50 seçenekli kaba bir liste olsun.
2. Adım: Altın Oran ile Listeyi 3 Bölgeye Ayırma (24 Tercih Dağılımı)
Şimdi o 50 maddelik kaba listeyi, stratejik bir huniye sokup 24'e düşürme vakti. Listenizi her zaman üç ana stratejik bölgeye ayırmalısınız:
Hayal Bölgesi (İlk 4-5 Tercih): Burası sizin "Gelmez ama yine de şansımı denemek istiyorum" dediğiniz yerdir. Kendi başarı sıralamanızın %20 ila %30 üstündeki yerleri buraya yazabilirsiniz. (Örneğin; 50.000 sıralamadaysanız, 35.000 - 40.000 bandındaki yerler).
Gerçekçi Bölge (Ortadaki 10-12 Tercih): Listenizin omurgası burasıdır. Kendi sıralamanıza çok yakın, kıl payı üstünde ve kıl payı altında kalan hedefleriniz buraya yerleşmeli. (Örneğin; 50.000 sıralama için 45.000 ile 55.000 arası yerler). En çok istediğiniz ve gelme ihtimali en yüksek yerler bu gruptadır.
Güvenlik/Garanti Bölgesi (Son 6-8 Tercih): "Ne olursa olsun bu yıl üniversiteye gitmeliyim, mezuna kalamam" diyorsanız hayat kurtaran bölge burasıdır. Sıralamanızın %30 ila %40 altına kadar inerek (Örneğin; 50.000 için 65.000 - 75.000 bandı) listenizi sigortalayın.
3. Adım: İstek Sırası ve "Ölü Tercih" Tuzağından Kaçış
Adayların en sık yaptığı o meşhur hata: Bölümleri kılavuzdaki sıralamalarına göre dizmek! * Tercih listesi, puan büyüklüğüne göre değil; sizin kalbinizin ve mantığınızın istek sırasına göre yukarıdan aşağıya dizilir.
Eğer 6. sıraya yazdığınız yeri kazandığınızda "Keşke 7. sıradaki yer gelseydi, orayı daha çok istiyordum" diyecekseniz, listeniz hatalıdır. Daha çok istediğiniz bir yerin başarı sıralaması daha düşük olsa bile, onu üst sıraya yazmaktan çekinmeyin. Sistemin mantığı basittir: ÖSYM makinesi listenize yukarıdan aşağıya doğru bakar ve ilk tutan yerde sizi durdurur. Altındaki tercihlerinizin puanı ne olursa olsun artık "ölü tercih" olur.
4. Adım: Özel Koşullar ve Son Kontrol
Listenizi sıraladınız, her şey mükemmel görünüyor. Hemen onay tuşuna basmayın!
Her bir bölümün yanındaki Özel Koşullar numaralarını mutlaka okuyun. Belki o bölüm hazırlık sınıfı zorunluluğu istiyor, belki kampüsü şehrin dışında başka bir ilçede, belki de sağlık raporu şartı arıyor. Gittiğinizde sürpriz yaşamamak için bu detayları son kez teyit edin.
"Kazanırsam kesinlikle gitmem" dediğiniz tek bir satır bile varsa, o tercihi acımadan listenizden silin. Kayıt yaptırmayacağınız bir yeri yazmak, bir sonraki yıl OBP'nizin (Ortaöğretim Başarı Puanı) yarı yarıya düşmesine sebep olur.
Son Söz: Tercih yapmak, geleceğinizin mimarı olmaktır. Bu listeyi hazırlarken ne komşunun çocuğunun nereyi yazdığı ne de popüler kültürün dayatmaları umurunuzda olsun. Kendi yeteneklerinizi, bütçenizi ve hayallerinizi merkeze alın. Stratejinizi doğru kurun ve o 24 satırı kendi başarı hikayenizin başlangıcı yapın!
